Voedselverspilling

Voedselverspilling vindt plaats wanneer er voedsel dat is bestemd voor consumptie niet wordt opgegeten. Dit kan plaatsvinden in diverse onderdelen van de voedselketen, van de boer, de producent, de supermarkt tot aan de consument zelf. Uit cijfers van het Voedingscentrum blijkt dat Nederlandse huishoudens gemiddeld 34 kilo per persoon aan vast voedsel verspillen. In de gehele keten wordt er omgerekend per inwoner tussen de 106 en 147 kilo per persoon verspilt. Het goede nieuws is dat er een daling in de verspilling te zien is. Zo is er een daling van 17% ten opzichte van 2016 en 29% ten opzichte van 2010.

Voedselverspilling in de keten

Een significant gedeelte van de voedselverspilling vindt plaats in de voedselketen. Daarnaast worden er ook bruikbare restproducten vernietigd die nog een goede bestemming hadden kunnen vinden. Denk hierbij aan schillen van groente en fruit die bij verwerking in de fabriek over blijven en nog kunnen worden gebruikt als voer voor insecten. In toenemende mate zijn er initiatieven om ook deze restproducten een waardevolle bestemming te geven.

De boer

Bij de boer vindt er ook verspilling plaats, het merendeel van de geoogste gewassen wordt door-geleverd in de keten. Mogelijke verspilling kan plaatsvinden door vernietiging van groente of fruit die afwijken van de standaard of wanneer er teveel aanbod is. Denk hierbij aan de welbekende tomaten met een bobbeltje of de kromme komkommer. Al krijgt veel van de mindere kwaliteit ook een goede bestemming in de verwerkende industrie.

De producent

Verspilling bij producenten ligt hoofdzakelijk op het vlak van overtollige producten die te dicht bij de houdbaarheidsdatum zijn. Met als gevolg dat voor deze producten een alternatieve bestemming moet worden gezocht. Dit heeft ermee te maken dat supermarkten en andere klanten voldoende tijd moeten hebben om de producten te verkopen. Daarnaast moeten de consumenten na aankoop nog voldoende tijd hebben om de producten te consumeren. De reden dat deze producten over blijven is doorgaans een mismatch tussen vraag en het aanbod. Dit omdat het lastig is de vraag te voorspellen, als gevolg van acties in de winkels, nieuwe product introducties, het weer en andere wisselingen in de vraag.

Bij PepsiCo hebben we geregeld te maken met producten die te dicht bij de houdbaarheidsdatum zijn om te kunnen verkopen aan de supermarkten en andere klanten. Deze worden doorgaans aangeboden aan de Voedselbank. Een andere alternatief is het gratis uitdelen van producten om consumenten kennis te laten maken met nieuwe producten. Wat in het verleden overbleef werd vernietigd door compostering of verbanding. Maar tegenwoordig woorden deze producten in de Unwasted boxen verkocht. De Mixbox Medium en de Mixbox Large kan je hier bestellen.

De supermarkt

Ook in de supermarkten vindt er verspilling plaats. Hierbij gaat het met name om de kort houdbare en verse producten, zoals groente, fruit, brood en zuivel. Supermarkten nemen allerlei initiatieven om verspilling te voorkomen. Het meest bekend zijn de kortingsstickers die op de producten worden geplakt wanneer deze kort bij de houdbaarheidsdatum zijn.

De horeca

De horeca omvat een breed spectrum aan type bedrijven. Hier vindt een behoorlijk deel van de verspilling plaats, in totaal goed voor 14%. Restaurants en hotels vertegenwoordigen een belangrijk deel. Vooral buffetten zijn bekende bronnen voor verspilling. Initiatieven als Too Good To Go zijn succesvol gebleken in het voorkomen van verspilling in de horeca. Via de app kunnen restaurants overgebleven producten en maaltijden aanbieden, die vervolgens kunnen worden opgehaald door consumenten.

 

Voedselverspilling

Bron: Centraal Bureau Levensmiddelen, Samen Tegen Voedselverspilling & Wageningen Universiteit: https://www.wur.nl/nl/Onderzoek-Resultaten/Onderzoeksinstituten/food-biobased-research/Show-fbr/Nederlandse-supermarkten-maken-voedselverspilling-inzichtelijk.htm

Tips om thuis verspilling te voorkomen

Zoals eerder genoemd vindt een groot deel van de voedselverspilling plaats bij de consument. Iedereen kan dus een steentje bijdragen in het voorkomen van voedselverspilling thuis. Een aantal tips van het Voedingscentrum om voedselverspilling te voorkomen:

  1. Op maat eten en drinken kopen.
  2. Bewaar eten op de goede plek. Zo kan je brood en maaltijden nog vaak goed invriezen.
  3. Voor het boodschappen doen de voorraadkast controleren en maak een boodschappenlijstje.
  4. Een maaltijd samenstellen van voedsel dat tegen de houdbaarheidsdatum is.
  5. Gebruik een maatbeker om porties te bepalen voor bijvoorbeeld rijst en pasta.
  6. Eet producten voor het verstrijken van de datum op. Producten met een TGT-datum (te gebruiken tot), zoals vlees en vis, kun je beter niet meer opeten na de datum. Bij de THT-datum (tenminste houdbaar tot) kun je je zintuigen gebruiken. Kijk, ruik en proef of het nog goed is.
  7. Geef producten die je niet lust of niet op tijd op krijgt weg aan buren, familie of vrienden. 

Voedselverspilling en het milieu

Vrijwel iedereen vindt het zonde om voedsel weg te gooien. Maar wellicht minder bekend is de impact van voedselverspilling op het milieu. Dit heeft ermee te maken dat de productie van voedsel invloed heeft op het milieu. Hoe verder de producten in de productieketen zijn, des te meer energie er is gegaan in de producten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan transport en de verpakkingen. Voedselverspilling is in Europa verantwoordelijk voor 6% van de totale uitstoot van broeikasgassen* door menselijke activiteit. Met het voorkomen van voedselverspilling kan je dus een bijdrage leveren aan een beter milieu.

*Bron: FUSIONS, Criteria for and baseline assessment of environmental and socio-economic impacts of food waste, 2016.

Meer informatie

Het Voedingscentrum is in Nederland hét instituut met informatie voor consumenten over voedselverspilling en het voorkomen hiervan. Voor meer informatie bekijk dan: www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/voedselverspilling.aspx